Gezondheid is een groot goed. Wij bij Varodem zijn ons daar voortdurend van bewust. Met een gerust hart durven wij dan ook te stellen dat deze instelling voor ons leidend is in ons doen en laten.
Met de Varodem compressiehulpmiddelen richten wij ons dan ook op de meest uiteenlopende vormen van oedeem. Hieronder vindt u meer informatie over de meest voorkomende vormen van oedeem of oedeem gerelateerde aandoeningen.

  • Lymfoedeem
  • Lipoedeem
  • Veneus Oedeem

 

Lymfoedeem

Een korte uitleg over lymfoedeem.

 

Wat is lymfoedeem?

Lymfoedeem  is een aandoening van het lymfvatenstelsel waardoor eiwitrijke lymfevocht niet  op een normale manier uit de weefsels kan worden afgevoerd. Dit in  tegenstelling tot andere waterrijke oedemen als hongeroedeem of oedeem door  hartfalen. Er is bij lymfoedeem feitelijk sprake van een verstoord evenwicht  tussen aan- en afvoer van lymfevocht.

Hoe krijg je het?

Lymfoedeem kan een aangeboren afwijking zijn of kan ontstaan door een invloed van buitenaf.

Aangeboren of primair oedeem

Een  lymfoedeem als gevolg van een aangeboren afwijking van het lymfestelsel noemen  we een primair lymfoedeem. Er kan sprake zijn van te weinig lymfevaten, te  smalle, te brede of van een aandoening van de lymfeknopen. Hoewel het  verschillende vormen kan aannemen, komt primair lymfoedeem voornamelijk voor in  voeten en benen. Primair lymfoedeem kan zich direct na de geboorte al uiten. In  de meeste gevallen echter ontwikkelt het zich tussen de puberteit en het  vijfendertigste levensjaar en treft het ongeveer vier keer zoveel vrouwen als  mannen. Maar ook daarna kan primair lymfoedeem zich nog ontwikkelen. Bij een  later optredend primair lymfoedeem is er meestal sprake van een specifieke  oorzaak waardoor het min of meer “slapende” lymfoedeem wordt geactiveerd. Dit  kan van alles zijn, van een hevige verwonding tot een simpele muggenbeet.

Verworven of secundair oedeem

Dit  ontstaat door een invloed van buitenaf die het lymfestelsel beschadigt. Dat kan  een wondroosinfectie zijn, ernstige verbranding van de huid of een open  botbreuk. Vaker is lymfoedeem een gevolg van de behandeling van kanker.  Lymfklieren worden verwijderd of beschadigd door operatie en bestraling. Ze  kunnen dan hun werk niet meer goed doen. Het oedeem ontwikkelt zich in de buurt  van de beschadigde onderdelen van het lymfestelsel en kan dus in theorie in het  hele lichaam voorkomen. De meest voorkomende plekken zijn echter de armen  en  benen. Lymfoedeem  kan direct na behandeling optreden, maar het kan ook vele jaren later op een  onverwacht moment nog de kop opsteken. Een  andere vorm van secundair lymfoedeem is de filariasis, een  tropische aandoening veroorzaakt door een parasiet die zich in het lymfstelsel  nestelt en dit ernstig beschadigt.

Hoe zien de behandelingsfasen eruit?

De behandeling van lymfoedeem is meestal langdurig en  intensief. Er wordt onderscheid gemaakt tussen:

  • ontstuwingsfase en
  • onderhoudsfase

Ontstuwingsfase

In deze fase verschillende  behandelingen ingezet om zo snel en zoveel mogelijk vermindering van het oedeem  te bewerkstelligen. Dit wordt ook wel de complexe fysische ontstuwingstherapie  (CFO) genoemd. Het is een intensieve fase waarbij soms wel dagelijks behandeld  wordt.
De behandeling bestaat uit een combinatie van:
– manuele lymfedrainage
– compressie (zwachtelen)
– aanleren van zelfmassage
– informatie over huidverzorging en leefregels
Deze fase duurt zolang er nog vermindering van het oedeem te verwachten is, in  elk geval enkele weken.
De fase wordt afgesloten met het aanmeten van therapeutische elastische kousen.

Onderhoudsfase

In deze fase valt er geen  vermindering van het oedeem meer te verwachten. De nadruk ligt op het stabiel  houden van het lymfoedeem en het voorkomen van complicaties. Daarbij blijven  dezelfde behandelingen als in de ontstuwingsfase van kracht, maar minder frequent.
Deze fase duurt zolang u leeft. Lymfoedeem is immers een chronische aandoening.

 

Download: Varodem consumentenfolders lymfoedeem.

Bron: NLNet, Lymfoedeem (http://www.lymfoedeem.nl/lymfoedeem/)

Link naar pagina Huidarts: https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/lymfoedeem/

Lipoedeem

lipoedeem

Wat is lipoedeem?

Lipoedeem betekent letterlijk ‘vetzwelling’ en staat ook bekend als pijnlijk ‘vetsyndroom’. Het is een niet vaak voorkomende chronische aandoening van het vetweefsel die voornamelijk vrouwen treft en meestal pas zichtbaar wordt aan het eind van de puberteit. Het betreft grote hoeveelheden ongelijkmatig verdeeld vet onder de huid van de heupen, dijen, knieën en onderbenen. Minder vaak komt voor dat (ook) de armen zijn aangedaan. De verschijnselen komen overeen met die aan de benen. Deze vetcellen trekken ook vocht aan, vandaar de naam lipoedeem. Kenmerkend voor lipoedeem is de symmetrie: de afwijkende vetverdeling doet zich voor aan voor aan beide zijden. Dit in tegenstelling tot lymfoedeem, dat zich ook aan één been of één arm kan voordoen.

Hoe ontstaat lipoedeem?

De oorzaak van  lipoedeem is niet bekend. Erfelijke factoren lijken een rol te spelen.  Lymfoedeem veroorzaakt geen lipoedeem. Maar bij lipoedeem kan wel een lymfoedeem-component  ontstaan. In dat laatste geval spreekt men van lipolymfoedeem. Tevens blijkt bij lipoedeem vaak sprake te zijn van een minder sterk  bewegingsapparaat: banden van enkels, voeten en knieën zijn zwak, er is vaak  verminderde spierkracht en het ondersteunende bindweefsel is slapper. Dit kan  negatieve gevolgen hebben voor een juiste of optimale houding.

Factoren die een rol spelen bij het  ontstaan van lipoedeem zijn:

  • Hormonale factoren;
  • Overgewicht;
  • Teveel of verkeerd eten;
  • Te weinig spierarbeid en/of te lang zitten of  staan;
  • Aanwezigheid van lymf- of veneus oedeem;

Mogelijke gevolgen van lipoedeem  kunnen zowel fysiek als psychisch van aard zijn. Hierboven worden alleen  fysieke factoren genoemd, geen psychische. Niet iedere lipoedeempatiënte zal  last hebben van de gevolgen die we hier bespreken. En je hoeft ook niet van  alle gevolgen last te hebben.

Hoe ziet de behandeling er uit?

Behandeling van  lipoedeem is geen eenvoudige zaak. Vaak wordt de diagnose niet of onjuist  gesteld waardoor mensen bijvoorbeeld vetzucht wordt aangepraat en allerhande  diëten worden geadviseerd zonder resultaat. Soms krijgen mensen onjuiste  adviezen. Daarom is een correcte diagnose de eerste stap naar een goede  behandeling. Laat u goed informeren en voorlichten en overtuigt u zich ervan dat er goed  onderzoek (inclusief vaatonderzoek!) naar uw klachten heeft plaatsgevonden en  dat de goede diagnose is gesteld. Een multidisciplinaire beoordeling en advies kunnen  van veel waarde zijn om alle aspecten van lipoedeem voldoende aandacht te  geven. Aangezien het ontstaan van lipoedeem niet kan worden voorkomen, zal – indien  noodzakelijk – de behandeling dan ook mede gericht moeten worden op factoren  die lipoedeem negatief beïnvloeden. Aanbevelingen zijn:

  • Let op voor het  ontstaan van overgewicht. Toename van vet op de plaatsen van lipoedeem zal door  een dieet niet gemakkelijk meer verdwijnen! Volg bij overgewicht een dieet om  toename te voorkomen. Bij een normaal lichaamsgewicht heeft afvallen geen  effect op het lipoedeem.
  • Zorg voor voldoende  lichaamsbeweging (met name fietsen, zwemmen, roeien, dansen, fitness en  dergelijke). Vaak is een patiënt zich niet bewust van de verminderde  spierkracht.
  • Draag overdag zonodig een  aangemeten therapeutische elastische kous (TEK), vaak steunkous genoemd, om  extra vochtvorming tegen te gaan en afvoer van lymfe te bevorderen. Steunkousen  zijn altijd nodig als er tevens sprake is van lymfoedeem en/of veneus oedeem, bijvoorbeeld  na een trombosebeen. Steunkousen bij lipoedeem zullen in het begin vrijwel  altijd als pijnlijk worden ervaren! Op den duur wennen mensen er meestal aan.

Van belang is verder:

  • Als er sprake is van een  duidelijke lymfoedeem component, kan soms aanvullende therapie worden gegeven  zoals manuele lymfdrainage, intensieve verbandtherapie gevolgd door het dragen  van aangemeten steunkousen. Deze behandeling dient alleen op goede indicatie  plaats te vinden.
  • Medicijnen hebben geen  enkel effect. Gebruik van plastabletten kan zelfs extra risico’s opleveren. Ook  het gebruik van allerlei apparaten die in kranten en tijdschriften worden  aangeboden om overtollig vet en cellulitis te behandelen is zinloos. Uw vet en  putjes blijven, uw geld verdwijnt!
  • Chirurgische  behandeling in de vorm van wegzuigen van vet (liposuctie), bijvoorbeeld rond de  knie of het onderbeen wordt niet of nauwelijks toegepast en kan beschadiging  van lymfbanen en dus indirect lymfoedeem tot gevolg hebben. Soms is er wel een  indicatie voor wegzuigen. Dit kan dan het beste in een multidisciplinair  behandelprogramma plaatsvinden en in een centrum dat ervaring heeft met alle  vormen van behandeling van lipoedeem en lymfoedeem.
  • In sommige gevallen  kan psychosociale hulp bijdragen aan het veranderen van een hun vaak negatieve zelfbeeld  zodat mensen zich beter in hun vel kunnen gaan voelen.
  • Langdurige follow-up, begeleiding, objectieve effectmeting (zowel  omtrek, gewicht en spierkracht) en zorgvuldige documentatie om te kijken of een  behandelplan effectief is, is raadzaam. Dit kan zowel gebeuren door uw arts,  fysiotherapeut en/of huidtherapeut.

Download: Varodem consumentenfolder lipoedeem

Bron: NLNet, lipoedeem (http://www.lymfoedeem.nl/lipoedeem)

Link naar pagina huisarts: https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/lipoedeem/

Chronische veneuze aandoeningen

Chronische Veneuze Aandoeningen (voorheen CVI) ontstaat door oorzaken van binnen en buiten het eigen lichaam. Problemen in de macro- en microcirculatie zijn hierbij de grootste boosdoeners, maar ook andere oorzaken komen vaak voor.

Voorbeelden van arteriën en venen. De vene rechts heeft kapotte kleppen waardoor het bloed niet goed afgevoerd wordt maar blijft ‘pendelen’.

Wat is chronische veneuze insufficiëntie? In ons lichaam wordt het bloed vervoerd via bloedvaten. Zuurstofrijk bloed wordt door de slagaderen van het hart naar de weefsels, zoals huid en spieren, vervoerd. Aderen (venen) vervoeren vervolgens het zuurstofarme bloed van de weefsels terug naar het hart. Wanneer de venen (aderen) dat niet meer goed doen, spreekt men van chronische veneuze insufficiëntie. Meestal zijn spataderen (abnormaal verwijde aderen) de oorzaak. Een veel minder vaak voorkomende oorzaak is dat de afvoer van het bloed is geblokkeerd.

De spataderen kunnen in de loop van het leven ontstaan door aanleg in de familie, zwangerschappen en trombosebenen.
Voorbeelden van andere oorzaken dan storingen in de macro- en microcirculatie zijn:

  • Bacteriële infecties
  • Ontstekingen (inflammatoir)
  • Suikerziekte (diabetes mellitus t.g.v. onvoldoende insulineproductie door de alvleesklier)
  • Beschadigingen van het lichaam (post-traumatisch)
  • Brandwonden

Welke klachten veroorzaakt chronische veneuze insufficiëntie? Bij chronische veneuze insufficiëntie zijn vaak spataderen aanwezig. Deze kunnen als cosmetisch storende bloedvaatjes of lelijke spataderen zichtbaar zijn. Soms zijn de aderen diep in het been aangedaan. Dit is niet zichtbaar. Wanneer de spataderen talrijk en omvangrijk genoeg zijn, ontstaan klachten. Meestal ontstaat een moe, loom en zwaar gevoel in de benen. Ook kan een vochtophoping rond de enkels ontstaan.
Wanneer de bloedafvoer omvangrijk gestoord raakt, neemt de vochtophoping in het been toe (oedeem vorming) en kunnen ook andere klachten, zoals eczeem, kleurverandering van de huid en soms zelfs open benen (wonden) ontstaan. De open wonden bevinden zich meestal bij de enkels.

Bij klachten van veneuze insufficiëntie moet nagegaan worden op welke wijze de bloedafvoer verbeterd kan worden. Soms is het mogelijk om de spataderen te laten opereren of weg te spuiten (scleroseren). Wanneer hierdoor de afvoer van het bloed verbetert, zullen de klachten verminderen en zullen minder snel “open benen” ontstaan. Helaas is het vaak niet mogelijk om de spataderen te opereren of te scleroseren (wegspuiten). In dat geval kan de bloedafvoer alleen ondersteund worden door het aanleggen van speciale drukverbanden (zoals VaroCare) of elastische kousen. Uw arts / behandelaar kan u informeren over de mogelijkheden, die bij u aanwezig zijn om de klachten te behandelen.

Download: Varodem consumentenfolder over beenklachten