Lipoedeem

Wat is lipoedeem?

Lipoedeem betekent letterlijk ‘vetzwelling’ en staat ook bekend als pijnlijk ‘vetsyndroom’. Het is een niet vaak voorkomende chronische aandoening van het vetweefsel die voornamelijk vrouwen treft en meestal pas zichtbaar wordt aan het eind van de puberteit. Het betreft grote hoeveelheden ongelijkmatig verdeeld vet onder de huid van de heupen, dijen, knieën en onderbenen. Minder vaak komt voor dat (ook) de armen zijn aangedaan. De verschijnselen komen overeen met die aan de benen. Deze vetcellen trekken ook vocht aan, vandaar de naam lipoedeem. Kenmerkend voor lipoedeem is de symmetrie: de afwijkende vetverdeling doet zich voor aan voor aan beide zijden. Dit in tegenstelling tot lymfoedeem, dat zich ook aan één been of één arm kan voordoen.

Hoe ontstaat lipoedeem?

De oorzaak van  lipoedeem is niet bekend. Erfelijke factoren lijken een rol te spelen.  Lymfoedeem veroorzaakt geen lipoedeem. Maar bij lipoedeem kan wel een lymfoedeem-component  ontstaan. In dat laatste geval spreekt men van lipolymfoedeem. Tevens blijkt bij lipoedeem vaak sprake te zijn van een minder sterk  bewegingsapparaat: banden van enkels, voeten en knieën zijn zwak, er is vaak  verminderde spierkracht en het ondersteunende bindweefsel is slapper. Dit kan  negatieve gevolgen hebben voor een juiste of optimale houding.

Factoren die een rol spelen bij het  ontstaan van lipoedeem zijn:

  • Hormonale factoren;
  • Overgewicht;
  • Teveel of verkeerd eten;
  • Te weinig spierarbeid en/of te lang zitten of  staan;
  • Aanwezigheid van lymf- of veneus oedeem;

Mogelijke gevolgen van lipoedeem  kunnen zowel fysiek als psychisch van aard zijn. Hierboven worden alleen  fysieke factoren genoemd, geen psychische. Niet iedere lipoedeempatiënte zal  last hebben van de gevolgen die we hier bespreken. En je hoeft ook niet van  alle gevolgen last te hebben.

Hoe ziet de behandeling er uit?

Behandeling van  lipoedeem is geen eenvoudige zaak. Vaak wordt de diagnose niet of onjuist  gesteld waardoor mensen bijvoorbeeld vetzucht wordt aangepraat en allerhande  diëten worden geadviseerd zonder resultaat. Soms krijgen mensen onjuiste  adviezen. Daarom is een correcte diagnose de eerste stap naar een goede  behandeling. Laat u goed informeren en voorlichten en overtuigt u zich ervan dat er goed  onderzoek (inclusief vaatonderzoek!) naar uw klachten heeft plaatsgevonden en  dat de goede diagnose is gesteld. Een multidisciplinaire beoordeling en advies kunnen  van veel waarde zijn om alle aspecten van lipoedeem voldoende aandacht te  geven. Aangezien het ontstaan van lipoedeem niet kan worden voorkomen, zal – indien  noodzakelijk – de behandeling dan ook mede gericht moeten worden op factoren  die lipoedeem negatief beïnvloeden. Aanbevelingen zijn:

  • Let op voor het  ontstaan van overgewicht. Toename van vet op de plaatsen van lipoedeem zal door  een dieet niet gemakkelijk meer verdwijnen! Volg bij overgewicht een dieet om  toename te voorkomen. Bij een normaal lichaamsgewicht heeft afvallen geen  effect op het lipoedeem.
  • Zorg voor voldoende  lichaamsbeweging (met name fietsen, zwemmen, roeien, dansen, fitness en  dergelijke). Vaak is een patiënt zich niet bewust van de verminderde  spierkracht.
  • Draag overdag zonodig een  aangemeten therapeutische elastische kous (TEK), vaak steunkous genoemd, om  extra vochtvorming tegen te gaan en afvoer van lymfe te bevorderen. Steunkousen  zijn altijd nodig als er tevens sprake is van lymfoedeem en/of veneus oedeem, bijvoorbeeld  na een trombosebeen. Steunkousen bij lipoedeem zullen in het begin vrijwel  altijd als pijnlijk worden ervaren! Op den duur wennen mensen er meestal aan.

Van belang is verder:

  • Als er sprake is van een  duidelijke lymfoedeem component, kan soms aanvullende therapie worden gegeven  zoals manuele lymfdrainage, intensieve verbandtherapie gevolgd door het dragen  van aangemeten steunkousen. Deze behandeling dient alleen op goede indicatie  plaats te vinden.
  • Medicijnen hebben geen  enkel effect. Gebruik van plastabletten kan zelfs extra risico’s opleveren. Ook  het gebruik van allerlei apparaten die in kranten en tijdschriften worden  aangeboden om overtollig vet en cellulitis te behandelen is zinloos. Uw vet en  putjes blijven, uw geld verdwijnt!
  • Chirurgische  behandeling in de vorm van wegzuigen van vet (liposuctie), bijvoorbeeld rond de  knie of het onderbeen wordt niet of nauwelijks toegepast en kan beschadiging  van lymfbanen en dus indirect lymfoedeem tot gevolg hebben. Soms is er wel een  indicatie voor wegzuigen. Dit kan dan het beste in een multidisciplinair  behandelprogramma plaatsvinden en in een centrum dat ervaring heeft met alle  vormen van behandeling van lipoedeem en lymfoedeem.
  • In sommige gevallen  kan psychosociale hulp bijdragen aan het veranderen van een hun vaak negatieve zelfbeeld  zodat mensen zich beter in hun vel kunnen gaan voelen.
  • Langdurige follow-up, begeleiding, objectieve effectmeting (zowel  omtrek, gewicht en spierkracht) en zorgvuldige documentatie om te kijken of een  behandelplan effectief is, is raadzaam. Dit kan zowel gebeuren door uw arts,  fysiotherapeut en/of huidtherapeut.

Bron: NLNet, lipoedeem (http://www.lymfoedeem.nl/lipoedeem)

Link naar pagina huisarts: https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/lipoedeem/

Top